Ondersteuning aan mensen met een licht verstandelijke beperking
Een licht verstandelijke beperking is vaak moeilijk te herkennen; mensen met een dergelijke beperking doen vaak hun best om dit te verbergen. Jeugdzorginstelling Vitree geeft praktische tips voor het herkennen van een licht verstandelijke beperking bij je cliënt:
1 Informeer naar de schoolopleiding
- Is speciaal onderwijs gevolgd? (speciaal basisonderwijs, MLK / ZMLK, praktijkonderwijs)
- Is het vervolgonderwijs niet afgemaakt?
- Zijn er veel verschillende scholen bezocht?
- Is er sprake van veelvuldige doublures?
2 Informeer naar sociale contacten
- Kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking hebben naast een beperkt netwerk vaak moeite met het aangaan van sociale contacten. Soms zeggen ze bijvoorbeeld veel vrienden te hebben, maar kunnen desgevraagd geen namen noemen.
- Zijn er nog andere sociale contacten naast de familiecontacten en contacten met personen binnen de woonvorm?
- Zijn er vriendschappen met leeftijdgenoten?
- Hoe maakt iemand contact als hij/zij als nieuweling ergens komt wonen?
3 Laat wat rekensommen maken
- Laat wat optel- en aftreksommen maken. Eenvoudige rekensommen boven het tiental lukken al vaak niet. Vermenigvuldigen en delen is meestal te moeilijk.
- Een aanwijzing kan zijn het moeite hebben met het accuraat teruggeven van wisselgeld.
4 Laat wat schrijven
- Laat wat opschrijven. Bijvoorbeeld persoonsgegevens zoals naam, adres, geboortedatum en plaats. Vaak heeft men daar moeite mee of probeert men dit te ontwijken, bang om schrijffouten te maken of om te zeggen het niet te kunnen of niet te weten.
5 Taal en begrijpen
- Let op het taalgebruik. Vaak worden uitdrukkingen verkeerd gebruikt of zijn er andere opvallende fouten in het taalgebruik, waaruit blijkt dat iemand niet precies begrijpt wat de woorden eigenlijk betekenen.
- Ook kunt u vragen naar de betekenis van spreekwoorden of gezegdes (bijvoorbeeld ‘de appel valt niet ver van de boom’).
- Let ook op zaken als het niet begrijpen van grapjes.
6 Observeer gedrag
- Stelt iemand veelvuldig dezelfde vragen?
- Kan iemand niet terugvertellen wat u heeft uitgelegd?
- Heeft iemand moeite met klokkijken?
- Duurt het langer dan normaal voordat iemand reageert op uw vragen?
- Is er sprake van traagheid?
Bron: Vitree (2010). Licht verstandelijke beperking. Praktische tips voor herkennen voor professionals. Geraadpleegd op 17 november 2019 op https://docplayer.nl/10791147-Licht-verstandelijke-beperking-praktische-tips-voor-herkennen-voor-professionals.html. Voorheen beschikbaar op https://www.vitree.nl/sites/vitree.nl/files/pdf/A5_lichtverstandelijkbeperkt_def_LR.pdf.
GGD Amsterdam geeft ook tips voor het herkennen van een licht verstandelijke beperking.