Hoofdstuk 11
Hieronder vind je de links en verdiepende informatie bij hoofdstuk 11.
https://dramaresource.com/drama-strategies/
In het Verenigd Koninkrijk hebben leerkrachten veel ervaring met de dramatische werkvormen die je in hoofdstuk 11 vindt. Drama Resource is een site waar de dramawerkvormen tot leven komen door een uitgebreide lijst met beschrijvingen en video’s.
www.youtube.com/watch?v=APoU5nM8Owk&t=699s
‘The Gift’, videocompilatie van een dramales (Australië)
Je ziet hoe een dramadocent een dramales over het thema ontheemding met groep 7 opbouwt. Ze gebruikt de volgende dramatische werkvormen:
- plenair: inleidende discussie, tableau, denktekst, improvisatie, leerkracht als verteller;
- in groepen: tableau-actieclip met spelbegeleiding op geloofwaardig spel;
- plenair: groepsreflectie over de ontwikkeling van dramavaardigheden.
Tussen de werkvormen legt de dramadocent haar keuzes uit. De groepsleerkracht deelt haar observaties met ons en legt een verband tussen het gebruik van tableau-actieclip en het leren schrijven van alinea’s in een tekst.
www.taalvorming.nl/wp-content/uploads/2020/03/Museumidee-maart-groepsportretten.pdf
Lees op deze site van Taalvorming het lesidee ‘Groepsportretten’ over hoe de dramatische werkvorm tableau kan worden gebruikt tijdens een bezoek aan een museum. Je kan het idee ook in de klas gebruiken in relatie tot groepsfoto's en schilderijen op het digibord.
Van Norden, S. (2008). Taal leren op eigen kracht. In Wereld Van Het Jonge Kind, 35(6).
Lees in dit artikel over taalvormingsactiviteiten met jonge leerlingen.
Leer meer over cultureel erfgoed op de site van het Kenniscentrum voor immaterieel erfgoed van Nederland waar verzamelingen van cultuuruitingen van Nederlanders worden vernieuwd, bijgehouden en gedeeld.
www.stichtingechelon.nl/boeken/geschenk-van-de-woestijn/
Een geschenk van de woestijn. In dit dramahandboek hebben de auteurs meer dan vijftig verhalen van verschillende culturen met dramatische werkvormen gecombineerd voor gebruik in primair onderwijs. Er is ook een uitgebreide woordenlijst met beschrijvingen van onder andere dramatische werkvormen.
Deen, R. & Houtzager, F. (2002 3rd druk). Een geschenk van de woestijn. Amsterdam: Stichting Echelon.
www.slo.nl/thema/meer/samenhang-curriculum/ontwerpprincipes/
Lees op deze pagina van het SLO praktische planningsuggesties voor de samenhang in het curriculum.
www.slo.nl/thema/meer/wetenschap/componenten/onderzoeken/denkwijzen-hanteren/
Lees op deze pagina van de SLO hoe je de verschillende denkwijzen van leerlingen kunt hanteren.
www.youtube.com/watch?v=qGPg9c2p5ds&list=PLDkSe_IQK_3Dbv5cUDY_MCqcPtHBevWIR&index=7
Een animatiefilmpje van het prentenboek Kikker vindt een vriendje van Max Velthuis. (Onderzoeksdoel 1)
https://nos.nl/artikel/2087652-winnende-world-press-photo-is-klassieke-foto-van-vluchtelingen.html
‘Vluchtelingen’ – World Press Photo (onderzoeksdoel 2)
Dit is de winnende foto van Sergej Ponomarev in 2016 onder de categorie ‘Algemeen nieuws’. Je ziet een overvolle boot met vluchtelingen bij het eiland Lesbos aankomen. Dit dient als aanleiding voor je les ‘Vluchtelingen’ in het boek.
Je kan de voorbeeldles ‘Vluchtelingen’ gebruiken voor het onderzoeken van andere actuele onderwerpen in de klas. Hier tref je een extra bron ter inspiratie: de New York Times-fotoserie ‘What’s going on in this picture?’.
‘Op een VOC-schip’ deel I (bijlage 3) Voorbeeld opdrachtkaartje.
‘VOC’ deel I (Onderzoeksdoel 2) (bijlage 3)
Voorbeeld – Opdrachtkaart voor groep stuurlui en kijk-uit.
Hoe wisten de stuurlui hoe laat het was?
Welke instrumenten gebruikten de stuurlui om te weten welke kant ze op moesten varen?
Wat deden de stuurlui ‘s nachts?
Hoe werd het moment bepaald waarop er van stuurman werd gewisseld?
Wat deed de kijk-uit overdag en ‘s nachts?
Begrippen: zoek de betekenis op van deze begrippen.
Stuurboord Bakboord Koers Sextant Zandloper Dieptelood Globe
Kompas Zeekaart Hondenwacht Waarneming van vogels/vissen
www.canonvannederland.nl/nl/kinderwetje
‘Kinderarbeid in NL’ (onderzoeksdoel 2) (boek)
Je vindt op deze site afbeeldingen, video’s en andere informatie over kinderarbeid en het Kinderwetje van Van Houten die geschikt zijn voor gebruik in de les.
Een videocompilatie van de les ‘Kinderarbeid in Nederland’ in hoofdstuk 11 van het boek, drama in samenhang met geschiedenis met groep 6.
Je ziet hier een videocompilatie van de les. De dramatische werkvormen in deze les zijn vertelpantomime, improvisatie (interpretatie), denktekst, teacher-in-role (leidinggevende), rolopbouw (rol op de muur, mantle of the expert).
www.youtube.com/watch?v=o0u16p4wyoE
De dramales in samenhang met rekenen ‘Chef Jeff’ in het programma 'Drama 4 Learning'. In deze gefilmde les zie je hoe deze leerkracht de kleuters meeneemt in een verbeelding van Storyland en hun rollen als koks met behulp van de werkvormen: teacher-in-role (probleem inbrenger), brief als inleiding, rolopbouw (mantle of the expert).
www.youtube.com/watch?v=qkaCtuJBD5A
In dit filmpje zie je een leerkracht van groep 7 in het Verenigd Koninkrijk die een volledige les met dramatische werkvormen geeft om vaardigheden in lezen, schrijven en woordenschat te stimuleren. Ze gebruikt een oud volksverhaal, The Green Children, over pesten. Je ziet stapje voor stapje voorbeelden van het lesopbouw met de volgende dramatische werkvormen: tableau (freeze frame), rolopbouw (collectief schrijven), rol op de muur (role on the wall), teacher-in-role, improvisatie (improvisation) en fluisterstraat (decision alley) met extra uitleg van de leerkracht over haar keuzes.
Website met videomateriaal van vakoverstijgende les ‘Rare jongens die Romeinen’ (NL), drama in samenhang met geschiedenis en cultureel erfgoed met groepen 5, 6, 7.
https://rarejongensdieromeinen.wordpress.com/
‘Rare jongens de romeinen’ / website van een vakoverstijgend erfgoed project (Onderzoeksdoel 2)
Ter herdenking van de Romeinse geschiedenis in de gemeente Velsen 2000 jaar geleden is een vakoverstijgend erfgoedproject voor de groepen 5, 6 en 7 door docent beeldende vorming Judith Zwaan en dramadocent Diane Carp ontwikkeld in opdracht van Kunstencentrum Velsen. Een canon- en geschiedenis onderwerp van de regio wordt herleefd en vastgelegd door middel van drama, beeldende kunst en low-tech media.
Verdieping
https://dramaresource.com/drama-strategies/
In het Verenigd Koninkrijk hebben leerkrachten veel ervaring met de dramatische werkvormen die je in hoofdstuk 11 vindt. Drama Resource is een site waar de dramawerkvormen tot leven komen door een uitgebreide lijst met beschrijvingen en video’s.
www.youtube.com/watch?v=APoU5nM8Owk&t=699s
‘The Gift’, videocompilatie van een dramales (Australië)
Je ziet hoe een dramadocent een dramales over het thema ontheemding met groep 7 opbouwt. Ze gebruikt de volgende dramatische werkvormen:
- plenair: inleidende discussie, tableau, denktekst, improvisatie, leerkracht als verteller;
- in groepen: tableau-actieclip met spelbegeleiding op geloofwaardig spel;
- plenair: groepsreflectie over de ontwikkeling van dramavaardigheden.
Tussen de werkvormen legt de dramadocent haar keuzes uit. De groepsleerkracht deelt haar observaties met ons en legt een verband tussen het gebruik van tableau-actieclip en het leren schrijven van alinea’s in een tekst.
www.taalvorming.nl/wp-content/uploads/2020/03/Museumidee-maart-groepsportretten.pdf
Lees op deze site van Taalvorming het lesidee ‘Groepsportretten’ over hoe de dramatische werkvorm tableau kan worden gebruikt tijdens een bezoek aan een museum. Je kan het idee ook in de klas gebruiken in relatie tot groepsfoto's en schilderijen op het digibord.
Van Norden, S. (2008). Taal leren op eigen kracht. In Wereld Van Het Jonge Kind, 35(6).
Lees in dit artikel over taalvormingsactiviteiten met jonge leerlingen.
Leer meer over cultureel erfgoed op de site van het Kenniscentrum voor immaterieel erfgoed van Nederland waar verzamelingen van cultuuruitingen van Nederlanders worden vernieuwd, bijgehouden en gedeeld.
www.stichtingechelon.nl/boeken/geschenk-van-de-woestijn/
Een geschenk van de woestijn. In dit dramahandboek hebben de auteurs meer dan vijftig verhalen van verschillende culturen met dramatische werkvormen gecombineerd voor gebruik in primair onderwijs. Er is ook een uitgebreide woordenlijst met beschrijvingen van onder andere dramatische werkvormen.
Deen, R. & Houtzager, F. (2002 3rd druk). Een geschenk van de woestijn. Amsterdam: Stichting Echelon.
www.slo.nl/thema/meer/samenhang-curriculum/ontwerpprincipes/
Lees op deze pagina van het SLO praktische planningsuggesties voor de samenhang in het curriculum.
www.slo.nl/thema/meer/wetenschap/componenten/onderzoeken/denkwijzen-hanteren/
Lees op deze pagina van de SLO hoe je de verschillende denkwijzen van leerlingen kan hanteren.