Handboek ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen

Links

Autismespectrumstoornissen

Waar vind ik informatie?

Aanbevolen literatuur (niet uitputtend):

Er is heel veel literatuur over ASS en elk jaar verschijnen er weer nieuwe publicaties. Een greep hieruit.

Algemeen

  • Baron-Cohen is de bedenker van de theorie dat autisme opgevat kan worden als een uiting van een extreem mannelijk brein. Hij verhaalt ook over de positieve kanten van autisme. Baron-Cohen, S. (2009). Autisme en Asperger-syndroom. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.
  • De boeken van Peter Vermeulen over autisme geven goed inzicht in autistisch denken en de contextblindheid. Bijvoorbeeld: Vermeulen, P. (2009). Autisme als contextblindheid. Berchem: Uitgeverij EPO & ACCO.
  • Vermeulen, P. (2005). Het gesloten boek. Autisme en emoties. Leuven: ACCO.
  • Frith, U. (2009). Autisme. Een korte inleiding. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.

Behandeling/begeleidingsmethode bij jonge kinderen met ASS:

  • Rogers, S.J. & Dawson, G. (2011). Het ESDM voor jonge kinderen met autisme. Een ontwikkelingsgerichte benadering. Amsterdam: Pearson.

Voor kinderen of jongeren met ASS:

  • Voor jongeren met Asperger: Jackson, L. (2003). Mafkezen en het Asperger-syndroom. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.
  • Voor kinderen met ASS: Kordelaar, N. van & Zwaan, M. (2009). Ik en autisme, thuis en op school. Amsterdam: SWP.
  • Voor jongeren met ASS. Kordelaar, N. van & Zwaan, M. (2011). Autisme in mij. Een interactief werkboek. Amsterdam: SWP.

Voor pubers en hun ouders, docenten en begeleiders:

  • Velde, C. van der (2007). Pubergids autisme. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.

Voor ouders van kinderen met ASS:

  • Williams, C. & Wright, B. (2005). Hulpgids autisme. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.
  • Wing, L. (2000). Leven met uw autistisch kind. Een gids voor ouders en begeleiders. Amsterdam: Pearson Assessment and Information.

Voor ouders en opvoeders:

  • Veen, L., van der, Serra, M.,  Hoofdakker, B.J., van den & Minderaa, R.B. (2001). Sociaal onhandig. De opvoeding van kinderen met PDDNOS en ADHD. Assen: Van Gorcum.

Voor leerkrachten:

  • Winter, M. (2012). Omgaan met Asperger in de klas. Amsterdam: SWP.

Voor opvoeders en hulpverleners:

Over het probleem om autisme te hebben en te herkennen in andere culturen:

  • Başar, B. (2010). Ik wil niet meer onzichtbaar zijn. Autisme in de allochtone cultuur in Nederland. Huizen: Uitgeverij Pica.

Roman:

  • Haddon, M. (2003). Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht. Utrecht: Uitgeverij De Fontein.

Ook over autisme wordt veel discussie gevoerd. Er zijn alternatieve theorieën en er worden vraagtekens gezet bij de toename van het aantal diagnoses. Bijvoorbeeld:

  • Duker (2013). Afscheid van autisme en ADHD. Bilthoven: Notitia.

Websites:

Voorlichting en kennis

E-help voor jezelf en/of bekenden

Er is nog geen E-help bij ASS beschikbaar.

Patiënten- en cliëntenorganisaties; ouderverenigingen; zelfhulporganisaties

  • www.balansdigitaal.nl
    Landelijke vereniging voor ouders van kinderen met een leer- en/of gedragsstoornis, zoals ADHD, dyslexie, Asperger en PDD-NOS. De vereniging heeft als doel informatie te verstrekken, hulp en steun te bieden aan ouders van kinderen met deze stoornissen én jongeren en volwassenen die zelf met deze problemen te maken hebben.
     
  • www.autsider.net
    Over autisme en aanverwante stoornissen hebben veel ervaringsdeskundigen (zowel autisten als hun ouders) hun ervaringen aan het net toevertrouwd.
     
  • www.autisme.nl
    De NVA is dé vereniging die zich inzet voor de belangen van mensen met autisme en hun naasten in alle levensfasen en op alle levensterreinen. Zij geven ook het Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme uit: www.wta.nu
     
  • www.autismevlaanderen.be
    De Vlaamse Vereniging Autisme beheert deze website. Een ontmoetingsplek voor mensen met autisme en hun ouders, familie en sociaal netwerk.
     
  • www.leokannerhuis.nl
    Het Dr. Leo Kannerhuis helpt, samen met anderen, en bij voorkeur in de directe leefomgeving, mensen met autisme verder met een gevarieerde en gespecialiseerde (behandel)methodiek. Een aanbod geheel afgestemd op de specifieke behoeften en wensen, op die momenten dat daar behoefte aan is. De directe omgeving zoals gezin, school en werk wordt actief betrokken en ondersteund zodat hij/zij weer verder kan.
     
  • landelijknetwerkautisme.nl
    Het Landelijk Netwerk Autisme staat voor kennis- management op het gebied van onderwijs en autisme. Het LNA geeft voorlichting en stimuleert scholen om samen te werken ten behoeve van goed onderwijs voor kinderen met autisme in het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs, het vervolgonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs.
      
  • childwithasd.wix.com/child-with-asd
    Particuliere site van moeder met kinderen met ASS. Vooral gericht op rouwverwerking bij de ouders.
     
  • www.vanuitautismebekeken.nl
    Een site voor mensen die privé of beroepshalve (zoals docenten, politieagenten) in aanraking komen met mensen met autisme. De site biedt mensen ongeacht hun functie of rol in de samenleving praktische informatie om beter met mensen met autisme om te gaan, hen te ondersteunen en te begrijpen. De website is ontwikkeld door de onafhankelijke werkgroep Vanuit autisme bekeken, waarin mensen met en zonder autisme samenwerken. Bevat ook illustratieve filmpjes.

Films/documentaires

Er is veel te vinden op YouTube.

  • www.youtube.com/watch?v=LkzHR2NIvt0
    Jesse - een dag uit het leven van een jongen met autisme. Mooi filmpje van 8 minuten.
     
  • www.npo3.nl/je-zal-het-maar-hebben/14-05-2013/POW_00566469
    Aflevering van Je zal het maar hebben uit 2013. Over PDD-NOS. Xavier Moktar verteld in het BNN-programma over z'n leven met autisme. Voor z’n diagnose zat hij tweemaal in een jeugdgevangenis voor z’n moeilijke gedrag. Aan bod komen onder andere z’n vele denken en dagelijks leven dat hij nu goed op de rit heeft.
     
  • www.youtube.com/watch?v=JsJ154jWRsU
    Realilty Show you won't see on TV about autism. Je krijgt een moeder te zien met haar zoon met ASS (en andere familieleden). Zij probeert te voorkomen dat haar zoon zichzelf beschadigt tijdens/na een epileptische aanval. Stukjes tekst met commentaar worden tijdens de film vertoond waarin duidelijk gemaakt wordt wat de moeder doet en denkt.

Aantal tv-uitzendingen uit afgelopen jaren

  • tvblik.nl/kruispunt/overleven-met-autisme
    In de Autismeweek 2014 zendt RKK Kruispunt TV drie portretten uit van volwassen mannen die dagelijks de strijd aan gaan met hun autisme. Ze geven een eerlijke inkijk over wat er in hun hoofd gebeurt. Hoe ze de wereld beschouwen en hoe ze, met hulp van buitenaf, overeind blijven.
     
  • www.npo.nl/doe-even-normaal/22-08-2014/VPWON_1227546
    Aflevering uit 2014 van Doe even normaal. Mensen met autisme worden vaak gezien als personen die erg op zichzelf gericht zijn, en die problemen hebben met communicatie en sociaal gedrag. Zij hebben veel structuur nodig en kunnen niet goed tegen veranderingen. In deze aflevering maken we kennis met een gezin met drie kinderen waarvan twee autisme hebben. Geert heeft PDD-NOS en bij Meike is het syndroom van Asperger geconstateerd. Vanwege de autistische stoornis van Geert en Meike krijgt het hele gezin intensieve begeleiding. Ouders en hulpverleners investeren in hun toekomst, met als doel zelfstandig functioneren.
     
  • www.npo.nl/buitenbeentjes-psychische-problemen-op-jonge-leeftijd/12-10-2009/TELEA_1052376
    Aflevering van Teleac-serie Buitenbeentjes. Autisme. Sjef is zeven jaar en heeft een milde vorm van autisme. Hij heeft moeite de buitenwereld te begrijpen en is daarom snel driftig en overstuur. Thuis en op school wordt Sjef goed opgevangen, maar dat zijn ouders zich zorgen maken over zijn toekomst, is begrijpelijk.
     
  • www.npo.nl/2doc/02-06-2014/KN_1658125
    De 44-jarige autist Kees Momma woont nog bij zijn ouders. Hoe lang houden de bejaarde ouders de 24-uurs zorg vol en wat gebeurt er met Kees als zij niet meer voor hem kunnen zorgen?
      
  • www.2doc.nl/documentaires/series/dokument/2012/regels-van-matthijs.html
    De regels van autistische Matthijs. Documentaire uit 2012. Regisseur Marc Schmidt filmt zijn jeugdvriend Matthijs, die als autist wanhopig orde in de chaos om hem heen probeert te scheppen. Mensen zijn onvoorspelbaar en onbetrouwbaar, ze houden zich niet aan de logica van zijn denken. Als de woningbouwvereniging hem uit zijn woning dreigt te zetten, ziet Matthijs zelfmoord als enige uitweg.

Hulpverlening

  • www.mee.nl
    MEE ondersteunt mensen met een beperking. Je kunt bij MEE terecht met je vragen over opvoeding & ontwikkeling, leren & werken, samenleven & wonen en regelgeving & geldzaken. MEE bestaat uit 20 regionale MEE-organisaties verspreid over het hele land. Alle MEE-organisaties zijn lid van de branchevereniging MEE Nederland.
     
  • www.regionaalautismecentrum.nl
    Het Regionaal Autisme Centrum is gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van mensen met autisme, in begeleiding, advies en praktische hulp aan mensen met autisme, en in ondersteuning bij arbeidstoeleiding en arbeidsbegeleiding van mensen met autisme.

Internationaal en onderzoek