Ben je het met de auteur van dit hoofdstuk eens dat leren over de geschiedenis van opvoeding en ouderschap belangrijk is? Welk nut zie je voor jezelf? Heb je nog andere argumenten dan de auteur om het belangrijk te vinden? Of vind je het juist onbelangrijk?
Lees het artikel Het verwendekindsyndroom. Zie jij veel verwende kinderen, pubers of volwassenen om je heen? Hoe gedragen zij zich? Kun je bedenken wat daarvan de oorzaak is? Ben je het meer eens met de Jong of met Levering? Waarom?
Tussen 2007 en 2010 kende Nederland een programmaminister van Jeugd en Gezin. Vind jij dat deze zou moeten terugkeren? Welke belangen hebben ouders en kinderen daarbij?
Vertaal de deugden en ondeugden die Jacob Cats (p. 70) noemt in moderne taal. Welke vind jij ook vandaag de dag nog nuttig om kinderen aan- of juist af te leren en waarom? En welke niet en waarom niet?
Bestudeer hier het wetsvoorstel en de memorie van toelichting van Van Houten uit 1874. Wat waren Van Houtens belangrijkste motieven voor het indienen van dit voorstel? Wat spreekt jou daaruit aan? Wat vind je niet meer geschikt voor onze tijd?
Bestudeer hier de pedagogische visie van een CJG (bijvoorbeeld Heel het kind op www.cjgdenhaag.nl/Professionals/Beleidsdocumenten) en beantwoord de volgende vragen: Wat vind je in de pedagogische visie terug van de twee aspecten van maatschappelijk opvoeden? Wat herken je uit opvattingen uit eerdere eeuwen? Wat lijkt je nieuw en typisch voor onze eeuw? Welk aspect van de pedagogische visie vind je het best voor ouders?
Lees het artikel ‘En die ouders grijpen niet eens in’. Wat vind je van de suggesties om samen op te voeden, om in de alledaagse praktijk de ‘gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de samenleving voor de nieuwe generatie’ vorm te geven? Kun je er meer bedenken, waarbij ook anderen dan ouders worden betrokken?
In de geschiedenis is het gezin wel eens vergeleken met een tempel: een heilige plek die beschermt tegen kwalijke invloeden van buiten en waarin kinderen veilig kunnen opgroeien. Je kent vast ook wel de uitdrukking: het gezin is de hoeksteen van de samenleving. Vaak wordt daaronder een traditioneel gezin van een gehuwde vader en moeder met twee of meer kinderen verstaan. Als jij nadenkt over hoe gezinnen vandaag de dag leven, wat vind jij dan een passende hedendaagse beeldspraak voor het gezin?
In de openbare bibliotheek of de boekhandel vind je een hele plank recente boeken voor ouders over opvoeding. Kies een boek van na 2010 dat jou aanspreekt en lees het door. Welke doelen van opvoeding vind je impliciet of expliciet in het boek terug? Onder welk van de drie begrippen (karaktervorming, gemeenschapszin, zelfontplooiing) zou je deze doelen scharen? Wat is jouw eigen mening over het belang van de opvoedingsdoelen die je in het boek gevonden hebt? In dit hoofdstuk wordt betoogd dat in opvoedingsboeken uit het begin van de 21e eeuw geen aandacht is voor ‘maatschappelijk opvoeden’ in de betekenissen van ‘opvoeden tot leven in een gemeenschap’ en ‘gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor een nieuwe generatie’. Gaat dit op voor het opvoedingsboek dat jij gelezen hebt? In hoeverre verwacht jij dat opvoedingsadviezen aan ouders in Nederland weer doordrenkt zullen raken van ‘maatschappelijk opvoeden’?
Ouders uit de 21e eeuw worden wel ‘hyperouders’ of ‘helikopterouders’ genoemd. Ze maken studie van het opvoeden door boeken te lezen, websites te bezoeken of cursussen te volgen. Ze zien hun kind als ‘project’ en houden het op alle onderdelen van de ontwikkeling nauwkeurig in de gaten. De sporttraining moet perfect verlopen, het kind moet daarnaast andere hobby’s hebben die zijn ontwikkeling bevorderen, de keuze van een school is een meerjarenproject, de contacten met vriendjes worden geëvalueerd, enzovoort. Dat ouders ontzettend veel tijd, geld en energie steken in de opvoeding van hun kinderen wordt ook wel het nieuwe verwennen genoemd: de kinderen worden met veel te veel zorg omringd. Je zou hiertegen kunnen inbrengen dat ouders zo zijn doordat deskundigen hen hebben overladen met advies en kennis over alles wat goed of slecht zou zijn voor de ontwikkeling van kinderen. Bovendien leven we in een samenleving die hoge eisen stelt aan het functioneren van kinderen. Wat is hierover jouw opvatting? Ken jij hyperouders over wie je denkt: dat mag wel een tandje minder? Waar ligt volgens jou de oorzaak van dit verschijnsel?
