Hoofdstuk 7

Uitspraak en verstaan

Tekst 1 – Wees trots op de toga (vanaf 1:44 minuten)

Oefening 2 (bij tekst 1): De stomme e [ə]

Doel
In oefening 1 bij dit hoofdstuk is de stomme ae [ə], of sjwa, al even genoemd. Deze klank kom je in heel veel Nederlandse woorden tegen. Denk aan de lidwoorden (bijvoorbeeld ‘de’), de onbeklemtoonde pronomina (‘je’, ‘ze’, ‘we’) en adjectieven als ‘grote’, ‘fijne’ of ‘prettige’.
Het doel van deze oefening is dat je de stomme e [ə] herkent en woorden met deze klank beter leert uitspreken.

Instructie

Luister naar de tekst van 1:44 minuten tot 3:44 minuten en lees mee. In de tekst zijn zinsdelen cursief gemaakt. In deze cursieve delen zitten een of meer woorden met een stomme e [ə]. Zet een 'u' waar je een stomme e [ə] hoort. Zet een 'e' waar je géén stomme e [ə] hoort. (Aangezien de stomme e [ə] niet op je toetsenbord voorkomt, gebruik je in deze oefening de 'u' waar je een stomme e [ə] hoort.)
Luister nog een keer naar de tekst. Zet de opname na het cursieve deel steeds even stil en zeg dit deel zo precies mogelijk na.

Voorbeeld
Wat is h[ ]t toch [ ]n mooi vak Wat is het toch un mooi vak

Tekst

Zet een 'u' waar je een stomme e [ə] hoort. Zet een 'e' waar je géén stomme e [ə] hoort.
(Aangezien de stomme e [ə] niet op je toetsenbord voorkomt, gebruik je in deze oefening de ‘u’ waar je een stomme e [ə] hoort.)

Klik op 'Extra letter' als je het antwoord niet weet.

‘Wees trots op de toga’ (vanaf 1:44 minuten)

(…)
Mooi vak
Cleiren en Hol zittn in d licht srr van hun klassiek ingerichte herenhuis in Leiden, tegenover de beroemde Hortus Botanicus. Het is duidelijk dat ze allebei de Rechtspraak een warm hart toedragen, als belangrijk bindend instituut in de samenleving. Wat is ht toch n mooi vak: het onafhankelijk afwegen van belangen die mensen bezighouden en dan de knoop doorhakken. Tegelijk heeft het echtpaar oog voor nieuw bhoeftn in d samnlving en de valkuilen waarin rechters kunnen stappen. Ze mogen dan als het ware getrouwd zijn met de Rechtspraak, voor kritiek is r altijd ruimt.

Vooroordelen
De samenleving verwacht te veel van de Rechtspraak, poneert Hol. “Mensen leven nog in een soort religieus bestaan waarin gdaan kwaad moet wordn greingd mt hard hand. En verwachten dat de rechter dat als een heilige priester eventjes doet. Maar die rechter komt mt n hl gnuancrd uitspraak.” Daardoor kan het beeld ontstaan dat rechters soft of wereldvreemd zijn. “Het valt misschien tegen voor de buitenwereld”, vult Cleiren aan. “Maar d btrokkn zlf is vaak tvrdn, dat zie ik op zittingen. Dat mensen ook als ze veroordeeld worden, vinden dat er recht is gedaan.” Zoals de zinloosgeweldzaak die Ton Hol als politierechter deed. Een scholier was zondr aanleiding flink toegtakld. Het slachtoffer was op zitting met zijn ouders. De verdachte had zijn vader bij zich, een terminaal kankerpatiënt. “Ik heb die verdachte veroordeeld, en toen ik het vonnis uitsprak, schrok de moeder van het slachtoffer enorm en riep: ‘Oh, dat hadden we niet gewild!’ Ze had als eerste ractie mdlijdn mt d vrdacht. Later kreeg ik een brief van die vrouw. Ze schreef dat ze onder de indruk was van de zitting: heel keurig, recht doend aan slachtoffer en verdachte. En dat ze haar vooroordelen over de rchtspraak volldg had moetn bijstlln.”