Portaal

Hoofdstuk 3

Taalverwerving

Aan bod komen:

  • taalontwikkeling algemeen
  • digitaal materiaal
  • tweetaligheid, meertaligheid, stoornissen, pathologie en remediëring

Taalontwikkeling algemeen

  • Borensztajn, G., Zuidema, J., & Bod, R. (2008). Taalverwerving: De wetenschap van de kleine wetenschapper. Kunst en wetenschap, 17(4), 9-10.

Hoe het proces van taalverwerving verloopt, wordt geleidelijk aan steeds duidelijker. Volgens onderzoek van leren kinderen een taal doordat ze concrete taalwaarnemingen generaliseren. Deze onderzoekers stellen dat taalregels bestaan uit een dynamische verzameling van constructies van diverse afmetingen en maten van abstractie. 


  • Welther, L. (2008). Taalrevolutie. Didactief nr. 8.

In dit artikel wordt onderzoek besproken van Borensztajn, Bod & Zuidema, die stellen dat taalregels bestaan uit een dynamische verzameling van constructies van diverse afmetingen en abstractiegraad.

  • Feldman, R.S. (2009). Ontwikkelingspsychologie. Amsterdam: Pearson Education Benelux.

In de hoofdstukken 6, 9 en 12 beschrijft de auteur de cognitieve ontwikkeling in respectievelijk de babytijd, de peuter- en kleutertijd en de schooltijd. Een aanrader voor wie op zoek is naar gedetailleerde informatie over de taalverwerving. 


  • Frijn, J. & Haan, G. de (1990). Het taallerend kind. Dordrecht: Fortis Publications.

Publicatie waarin de taalontwikkeling met name wordt uitgelegd vanuit de theorie van Chomsky. De auteurs laten zien dat taalleren vooral een creatief proces is. 


  • Verrips, M. (1999). De taal van je kind: De verrassende rijkdom van de kindertaal. Utrecht/Antwerpen: Kosmos-Z&K Uitgevers.

Makkelijk leesbaar overzicht van de taalontwikkeling van het kind, bestemd voor ouders. 


  • Verrips, M., & Dekkers, R. (2002). Kindertaal in beeld. Bussum: Uitgeverij Coutinho.

Theoretische achtergronden en opdrachten bij de dvd Oetsiekoetsie (zie verderop onder ‘digitaal’). In korte informatieve teksten en voorbeelden leggen de auteurs uit hoe kindertaal zich ontwikkelt en welke factoren daarop van invloed zijn. Met behulp van opdrachten leren studenten het proces van deze taalverwerving te herkennen en goed met kinderen en hun taal om te gaan. 


  • Levelt, C.C. (2015). Taal in de kinderschoenen. Leiden.

Levelt is hoogleraar op het vakgebied van de eerste taalverwerving. Bij de aanvaarding van dit ambt sprak ze een redevoering uit die een inkijk geeft in onderzoek naar hoe kinderen taal leren.

Digitaal materiaal

Tweetaligheid, meertaligheid, stoornissen, pathologie en remediëring

  • Dungen, L. van den & Verboog, M. (1998). Kinderen met taalontwikkelingsstoornissen. Bussum: Uitgeverij Coutinho.

Ook hierop voortbouwend:

  • Dungen, L. van den & Verboog, M. (2007). Taaltherapie voor kinderen met taalontwikkelingsstoornissen. Bussum: Uitgeverij Coutinho.

Taalontwikkelingsstoornissen worden steeds vroeger gediagnosticeerd. In het (speciale) basisonderwijs vallen kinderen met onvoldoende taalvaardigheid steeds meer op. Beide boeken bieden handvatten voor iedereen die in de praktijk met deze kinderen te maken heeft.

  • Gillis, S. & Schaerlaekens, A. (red.) (2000). Kindertaalverwerving: Een handboek voor het Nederlands. Groningen: Martinus Nijhoff Uitgevers. (Herziening van De taalverwerving van het kind uit 1987).

Toegankelijk geschreven overzicht van de kindertaalverwerving, met aandacht voor tweedetaalverwerving en taalpathologie.

  • Schaerlaekens, A. (2008). De taalontwikkeling van het kind. Groningen: Noordhoff Uitgevers B.V.

Introductie op dit onderwerp. Oorspronkelijk verschenen in 1977 en geactualiseerd in 2008 met recenter onderzoek naar de taalontwikkeling. Nieuw in deze uitgave is ook de aandacht voor twee- en meertalige kinderen. Het boek bevat een uitgebreide literatuurlijst voor verdere studie.

  • Welle Donker-Gimbrère, M. e.a. (red.) (2000). Spraak- en taalproblemen bij kinderen: Ervaringen en inzichten. Assen: Van Gorcum.

Informatief boek over verschillende vormen van spraak- en taalstoornissen, waarin ouders en hulpverleners over kinderen vertellen. Het laat zien hoe kinderen opbloeien als zij toegang tot taal krijgen.