Portaal

Hoofdstuk 7

Geletterdheid: spellen

Aan bod komen:

  • actueel en recent
  • algemene literatuur over spellen
  • relevante websites

Actueel en recent

  • Op het kennisplatform voor het onderwijs heeft Anna Bosman diverse artikelen over spelling gepubliceerd. Zeer lezenswaardig is onder meer het artikel over spellingbewustzijn (https://wij-leren.nl/spelling-training.php).
  • Op de website van D. Janson (www.jansonadvies.nl) zijn diverse instructie- en oefenadviezen over spelling te vinden.

Algemene literatuur over spellen

  • Beek, A. van der, & Paus, H. (2011). Leerstoflijnen begrippenlijst en taalverzorging beschreven. Enschede: SLO.
    • In deze publicatie zijn de adviezen voor inhouden van spellingonderwijs per jaargroep te vinden. Het is een uitwerking van het referentiekader Nederlandse taal.
  • Bonset, H. (2010). Spelling in het onderwijs: hoe staat het ermee, en hoe kan het beter? In: Levende Talen Tijdschrift, jg. 11, nr. 3.  
    • In dit artikel zet Bonset op een rijtje wat er de laatste jaren aan spellingonderzoek is verschenen. Hij sluit het artikel af met een pleidooi om spelling een vaste plaats te geven bij schrijfvaardigheid. 
  • Bonset, H., & Hoogeveen, M. (2009). Spelling in het basisonderwijs. Een inventarisatie van empirisch onderzoek. Enschede: SLO.
  • Bosman, A., & Schraven, J. (2008). Lezen en spellen. Zo leer je kinderen lezen en spellen.Tijdschrift voor Remedial Teaching, 2008 16/1, 26-29.
    • Een effectieve methodiek om kinderen te leren spellen, op basis van onderzoek waaruit bleek dat driekwart van de leerlingen in het speciaal basisonderwijs een achterstand heeft bij lezen en spellen.
  • Bosman, A. (2013). Dossier spellingtoetsen: Cito ja of nee? Tijdschrift voor Remedial teaching. 2013/2, p 6-11.
    • In dit artikel zet Bosman zich af tegen het afnemen van meerkeuzetoetsen bij spelling. Tevens is ze kritisch over de zogenaamde SVS-toets. Ook medewerkers van Cito worden aan het woord gelaten over deze kwestie.
  • Bosman, A. (2014). Zo leer je kinderen lezen en spellen. https://wij-leren.nl/spelling-training.php (geraadpleegd op 1 december 2017).
    • In diverse artikelen publiceert Bosman onderzoeksresultaten over de relatie tussen spellen en lezen, over spellinginstructie, het ontwikkelen van het spellingbewustzijn en het toetsen van spelling.
  • Bus, A. (1992). Ontluikende geletterdheid. In Handboek lees- en schrijfdidactiek: Functionele geletterdheid in basis- en voorgezet onderwijs (pp. 44-55). Amsterdam/Lisse: Swets & Zeitlinger.
    • In dit artikel worden de fasen van de ontluikende geletterdheid beschreven en voorzien van veel praktische voorbeelden.
  • Eijnden, M. van den (2006). Hoezo dyslexie en leesproblemen in de lerarenopleiding: Ideeën voor docenten en studenten. ’s-Hertogenbosch: KPC Groep.
    • Praktische handreikingen voor het herkennen van dyslexie, en voorstellen over hoe hier in de opleiding mee kan worden omgegaan.
  • Janson D. (2014). Spellinglessen vragen ook vaardigheid van leraren. Taal Lezen Primair nr 1. p 5-8.
  • Pompert, B. (2017). Lezen en schrijven doe je samen: Een ontwikkelingsgerichte didactiek voor lezen en schrijven in groep 3 en 4. Assen: Van Gorcum.
    • In deze publicatie ligt de nadruk op de samenwerking tussen leerlingen en de leerkracht. Spelling komt weliswaar zijdelings aan bod, maar sluit aan bij de indeling in vijf fasen, zoals die ook door Janson (2014) besproken worden.  
  • Wentink, H. & Verhoeven, L. (2001). Protocol Leesproblemen en Dyslexie. Nijmegen: Expertisecentrum Nederlands.
    • Stapsgewijs wordt in kaart gebracht hoe leerlingen met spellingproblemen gediagnosticeerd kunnen worden. Inmiddels zijn aparte uitgaven beschikbaar voor de verschillende groepen van de basisschool. Zie: Expertisecentrum Nederlands.

Relevante websites