-
De centrale figuur in het politieke buitenlandbeleid van de EU is sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon:
-
de commissaris voor Externe Betrekkingen
-
de voorzitter van de Commissie
-
de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheid
-
de voorzitter van de Europese Raad (‘EU-President’)
-
De EU is met een bnp van 13,5 biljoen euro:
-
de grootste economie van de wereld
-
na de VS de grootste economie van de wereld
-
iets kleiner dan de economieën van China, Japan en de VS
-
geen economische grootmacht meer
-
In de besluitvorming op het terrein van buitenlands en veiligheidsbeleid:
-
keurt de Raad bij unanimiteit de algemene richtsnoeren en strategische beleidslijnen goed
-
formuleert de Commissie de algemene richtsnoeren en strategische beleidslijnen voor de Raad
-
controleert het Europees Parlement de algemene richtsnoeren en strategische beleidslijnen voor de Raad
-
formuleert de Europese Raad de algemene richtsnoeren en strategische beleidslijnen voor de Raad
-
De demarche is een:
-
vredesmissie geleid door de EU
-
al dan niet vertrouwelijk oordeel over een bepaald onderwerp op het gebied van GBVB
-
specifieke economische sanctie opgelegd door de EU
-
vorm van financiële steun voor strategische belangenbehartiging
-
Een coalition of the willing bestaat uit:
-
de Europese afspraken over de collectieve verdediging van Europa
-
de Europese lidstaten die bij gebrek aan eensgezindheid bereid zijn op te treden als een van de andere Europese lidstaten bedreigd wordt
-
de Europese lidstaten die bij gebrek aan eensgezindheid bereid zijn op te treden als een van de Europese bondgenoten bedreigd wordt
-
bij gebrek aan eensgezindheid: de Europese lidstaten die wél bereid zijn troepen voor humanitaire missies uit te zenden
-
De EU zet sancties in als maatregel om:
-
een land of groepering te bewegen zijn beleid te veranderen
-
Europese belangenbehartiging kracht bij te zetten
-
bilaterale onderhandelingsprocessen te versnellen
-
een militaire actie te legitimeren wanneer alle diplomatieke opties uitgeput zijn
-
Een ‘slimme sanctie’:
-
poogt het land waarop de sanctie van toepassing is te straffen zonder dat het zich terugtrekt uit onderhandeling en dialoog
-
poogt het land waarop de sanctie van toepassing is zo hard en breed mogelijk onder druk te zetten
-
zet alleen machthebbers van landen waarop sancties van toepassing zijn onder druk en ontziet de bevolking
-
wordt alleen ingezet tegen landen die afhankelijk zijn van de EU, omdat ze daar effectiever is
-
Na de brexit verandert de Europese samenwerking op het gebied van buitenlandse politiek vooral:
-
op beleidsniveau, omdat de Britse weerstand tegen een intergouvernementele samenwerking wegvalt
-
op militair niveau, omdat het VK militaire operaties vaak blokkeert
-
op diplomatiek niveau, omdat het VK een grote bijdrage levert via de contacten met het Gemenebest en de uitgebreide diplomatieke dienst
-
op politiek niveau, omdat de NAVO minder belangrijk wordt voor de EU
-
Civiele missies van de EU hebben onder andere plaatsgevonden in:
-
Irak, Libië en Congo
-
Irak, Mali, en Centraal-Afrikaanse Republiek
-
Libië, Moldavië, Niger en Oekraïne
-
Mali, Somalië en Saoedi-Arabië
-
Het is voor de hoge vertegenwoordiger niet gemakkelijk om een daadkrachtig gezamenlijk buitenlands en veiligheidsbeleid vorm te geven als gevolg van:
-
de concurrentie van de voorzitter van de Europese Raad
-
de concurrentie van de voorzitter van de Commissie
-
de concurrentie van de regeringsleiders van de grote lidstaten
-
al het voorgaande
