Hoofdstuk 3
Taalverwerving of taalontwikkeling?
Hier vind je informatie over de verschillen tussen taalverwerving en taalontwikkeling. Wat zegt de wetenschap? Waarom kiezen wij voor de term taalverwerving?
Annemarie Schaerlaekens publiceerde in 1977 al over de taalontwikkeling van kinderen:
Taalontwikkeling van het kind. Een oriëntatie in het Nederlandstalig onderzoek.
Gillis en Schaerlaekens kiezen in Kindertaalverwerving. Een handboek voor het Nederlands over taalverwerving (2000) voor de term taalverwerving omdat men vroeger meende dat de taal zich ‘vanzelf’ ontwikkelt, alsof er een soort aangeboren programma bestaat dat wordt afgewerkt (zie onder meer Chomsky). Onderzoek toonde aan dat taal(verwerving) in de hersenen door duidelijk lokaliseerbare modules ondersteund wordt. Het boek van Schaerlaekens uit 1977 is in 2008 opnieuw uitgegeven en daar is de term taalontwikkeling gehandhaafd.
Wij kiezen in het boek voor de term taalverwerving omdat we van mening zijn dat het om een proces gaat dat alleen onder bepaalde voorwaarden goed verloopt.
- Op internet is veel informatie te vinden over hoe kinderen taal leren en wat daarbij belangrijk is. Beide termen komen daar voor. Bijvoorbeeld op een website vooral bedoeld voor ouders.
- Ouders die zich zorgen maken over de taalontwikkeling van hun kind worden verwezen naar de website van Kentalis.
- Hulpmiddelen zoals deze poster helpen om signalen te herkennen.
- Op consultatiebureaus houdt men bij hoe de taalverwerving van kinderen zich ontwikkelt. Een SNELtest kan ingezet worden om te bepalen of sprake is van een taalonwikkelingsachterstand en de noodzaak om logopedie in te schakelen.
In Portaal gaan we niet in op taal- of spraakontwikkelingsstoornissen. Maar het is goed om je te oriënteren op dit onderwerp, zodat je in de klas eventuele problemen kunt signaleren (zie ook de leestips).
Literatuur
- Gillis, S., & Schaerlaekens, A. (eds.) (2000). Kindertaalverwerving. Een handboek voor het Nederlands. Groningen: Martinus Nijhoff.
- Schaerlaekens, A. (2008). De taalontwikkeling van het kind. Een oriëntatie in het Nederlandstalig onderzoek. Houten: Wolters-Noordhoff.