Achtergrondmateriaal
Hier vind je links naar het materiaal waarnaar in hoofdstuk 3 wordt verwezen.
Voor het beeldmateriaal van films en documentaires op de website van Beeld en Geluid op school:
Stap 1: Log in met Surf.
Stap 2: Kies je eigen opleiding in de lijst.
Stap 3: Log in met je schoolaccount.
3.1 Inleiding
- EO-reportage over Brandon
- Fragment uit de reportage
(EO, 14.47 minuten)
Een achtergrondschets van de situatie van de verstandelijke beperkte Brandon, die jarenlang met een tuigje en een riem werd vastgeketend aan een muur in de instelling waar hij leefde. - De staatssecretaris over Brandon
(Novum, 2.02 minuten)
De reactie van staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten op de situatie van Brandon.
- Fragment uit de reportage
3.2 Zorgend zijn wij in de wereld: Martin Heidegger
Let op: Heidegger is heel moeilijk te begrijpen. Zowel de filmpjes in de portrettengalerij als onderstaande filmpjes dienen slechts als pogingen tot uitleg. Als je ze allemaal hebt bekeken kun je misschien iets ‘aanvoelen’ van wat Heidegger bedoelt. Maak je geen zorgen als je het daarna nog steeds niet begrijpt. Zoals met alles: kijk of hij je iets te zeggen heeft. (En als dat niet zo is, dan ben je niet de enige. Sommige filosofen vinden Heidegger een charlatan.)
- De theorie van Heidegger
(HUMAN, 5.05 minuten)
Peter-Paul Verbeek geeft een mini-college over de relatie tussen mens en techniek. Geïnspireerd door de ideeën van Martin Heidegger laat hij zien waarom de stelling mens vs. techniek niet opgaat. - Uitleg van filosoof Ad Verbrugge aan journalist Joris Luyendijk
(VPRO, 10.06 minuten)
Joris Luyendijk zegt: ‘Ik snap er geen reet van’. - Nog een poging tot uitleg van Heidegger
(11.49 minuten) - En nog een poging in geanimeerde vorm
(4.54 minuten)
3.3 De deugdethiek van Aristoteles
- Filmpjes: goede uitleg van deugdethiek van Aristoteles
- Aristoteles en eudaimonia
(CrashCourse, 9.21 minuten)
Een duidelijke inleiding in de deugdethiek, het vinden van de gulden middenweg en de betekenis van 'eudaimonia'. - Korte uitleg Aristoteles' deugdethiek
(Macat, 3.22 minuten)
Een beknopte bespreking van de Ethica Nicomachea, Aristoteles' belangrijkste werk op het gebied van ethiek.
- Aristoteles en eudaimonia
3.3.1 Gelukkig zijn is 'gelukt' zijn
- Paul van Tongeren over zelfontplooiing
(Boekencentrum TV, 4.30 minuten)
Paul van Tongeren over zijn boek Leven is een kunst.
- Filmpjes: hoe word je gelukkig?
- Interview met Paul van Tongeren
(9.47 minuten) - The Secrets of Happiness
(The School of Life, 1.13 minuten)
Een samenvatting van alles wat we weten over ‘geluk’. - Hoe moet ik leven?
(Denkstation Brandstof, 1.23 minuten)
Filosoof Joep Dohmen over leren leven: hoe doe ik het goed? Er zijn verschillende scholen binnen de filosofie over levenskunst. Dohmen helpt je koers te bepalen in het woud van gedachten.
- Interview met Paul van Tongeren
3.3.2 Soorten deugden
- De top 15: een verrassende uitkomst
(7.00 minuten)
Hoogleraar differentiële psychologie Van Oudenhoven van de Rijksuniversiteit Groningen onderzocht welke deugden door christenen, moslims en niet-religieuzen zij als de belangrijkste beschouwen. Vanaf 2.12 komen de uitleg en de opzet van het onderzoek aan bod, de resultaten volgen vanaf 3.22 minuten.
3.3.5 Praktische wijsheid
- Kun je naar wijsheid streven, zoals je ernaar kunt streven om moedig of hulpvaardig te zijn?
(School of Life, 7.38 minuten) - Vlog van Andries Baart over praktische wijsheid
(Zorg+Welzijn)
Korte artikelen en een interview met Andries Baart (presentietheorie) over praktische wijsheid. - Joep Dohmen over het belang van het maken van fouten
(Denkstation Brandstof, 1.24 minuten)
Joep Dohmen legt uit waarom je niet moet gaan zitten denken. Leven is fouten maken en doen; besluiteloosheid is de laatste graad van zijn.
3.4 Zorgethiek
3.4.1 Kohlbergs onderzoek naar morele ontwikkeling van kinderen
- Filmpje: zelftest van het Heinz-dilemma
(2.59 minuten)
Je kunt je eigen morele ontwikkeling testen in dit interactieve filmpje.
3.4.2 Kritiek op Kohlberg
- Kritiek en toelichting Gilligan en Kohlberg
- Carol Gilligan aan het woord
(Big Think, 6.30 minuten) - Kritiek van Gilligan op Kohlberg
(7.00 minuten) - Een goede uitleg van zowel Kohlberg en Gilligan
(4.12 minuten)
- Carol Gilligan aan het woord
3.4.3 Is zorgzaamheid iets vrouwelijks?
- Filmpje: de moderne deugdethiek van MacIntyre
(Macat, 3.38 minuten)
Wat zijn sociale praktijken en hoe komen we aan onze ideeën? Animatie over het belangrijkste boek van MacIntyre, After Virtue, over een moderne versie van deugdethiek. - Voorbeelden reclame en oude Disneyfilms
- Vrouwen zijn verantwoordelijk voor de boodschappen
(0.45 minuten) - Mannen maken zich vies, vrouwen doen de was
(0.46 minuten) - Vrouwen zitten thuis en wachten op de kinderen met soep
(0.40 minuten) - Seksime in Walt Disney
(5.57 minuten) - Lekkende vrouwen en stoere mannen
(That Mitchell and Webb Look, 0.57 minuten) - How movies teach manhood
(TED-lezing Colin Stokes, 12.56 minuten)
- Vrouwen zijn verantwoordelijk voor de boodschappen
3.4.4 Vrouwen worden niet als vrouw geboren, maar tot vrouw gemaakt
- Cabaretier Mark Gungor over het verschil tussen de hersenen van vrouwen en mannen
(5.27 minuten)
Standaardopvatting: mannen en vrouwen verschillen en dat ligt aan het gegeven dat de hersenen verschillend functioneren. - Toelichting De Beauvoir op De tweede sekse
- Animatie over de Beauvoirs belangrijkste boek De tweede sekse
(Macat, 3.18 minuten) - Interview met Simone de Beauvoir
(49.43 minuten)
In de eerste 5 minuten legt ze haar beroemde uitspraak uit. - Judith Butler: wat mannen en vrouwen zijn is het product van een sociaal construct
(Macat, 3.23 minuten)
Het doordenken van de visie van de Beauvoir. - Café de Liefde: Over het verschil tussen de redenen waarom mannen en vrouwen vreemdgaan
(45 minuten)
Nederlandse documentaire. Vanaf 21 minuten gaat het over De Beauvoir.
- Animatie over de Beauvoirs belangrijkste boek De tweede sekse
- Documentaires: de tweede feministische golf in Nederland
- Documentaire over de tweede feministische golf in Nederland van Andere Tijden
(VPRO, 26.02 minuten) - De positie van de vrouw na de Tweede Wereldoorlog
(49 minuten)
- Documentaire over de tweede feministische golf in Nederland van Andere Tijden
- DoubleXeconomy
(Financial Times, 11.57 minuten)
Linda Scott geeft zelf uitleg over de 'doubleXeconomy'.
3.4.5 De vier fasen van het zorgen: Joan Tronto
- Interview met Tronto
(3.50 minuten)
Interview met Joan Tronto tijdens haar bezoek aan Nederland. - Brandon: een jaar later
(EO, 0.41 minuten)
Hoe het Brandon een jaar later vergaat: duur 1 minuut. 3 vuistjes - Reportages over zorgwekkende zorgmijders
3.4.7 De politieke dimensie van het zorgen
- Hugo Borst licht manifest toe
(BNNVARA, 15 minuten)
Interview bij DWDD met Hugo Borst over de situatie van zijn moeder in het verpleeghuis. - Enkele voorbeelden
3.5 De filosoof met de hamer: Friedrich Nietzsche
3.5.1 De slavenmoraal
- Lied van Pieter Blanker
(4.15 minuten) - Filmpjes: uitleg van Nietzsches visie
- Nietzsche over de dood van God
(Macat, 3.19 minuten)
Lees ook het commentaar bij het filmpje. - Nietzsche over omkering van alle waarden en slavenmoraal en heersersmoraal
(Macat, 3.28 minuten)
Animatie over Nietzches belangrijke boek Zur Genealogie der Moral: Eine Streitschrift. - Nietzsche over de wil tot macht
(Wisecrack 4.17 minuten) - Nietzsche voor jongeren
(NTR, 1.28 minuten)
Uitleg over waarom je geen kuddedier moet worden. - Documentaire van Alain de Botton over Nietzsche.
(24.01 minuten) - Hoe Nietzsche in Hollywoodfilms steeds weer opduikt
(Slate, 9.28 minuten)
Over hoe Nietzsche juist en onjuist wordt geïnterpreteerd in films. - Een filosofische tekst over schaamte door Paul van Tongeren
- Debat over Nietzsche in Durf te Denken
(HUMAN, 30 minuten)
- Nietzsche over de dood van God
3.5.2 Omkering van alle waarden
- Waarom kijken we naar programma's als...?
- Supersize versus Superskinny
(46.41 minuten)
Waarom kijken we naar dit soort programma’s? Waarom worden ze gemaakt? - Je zal het maar hebben
(BNNVARA, 29.44 minuten)
Aflevering over een jongen die lijdt aan Gilles de la Tourette.
- Supersize versus Superskinny
- Hans Teeuwen over eerlijkheid
(Comedy Station, 3.56 minuten)
3.5.3 Worden wie je bent
- Animatiefilmpje over de Übermensch
(The School of Life, 4.06 minuten)
Uitleg over Nietzsches ideeën over de Übermensch. - Ricky Gervais over de Übermensch
(2.48 minuten)
Ricky Gervais over Nietzsche, Hitler en de Ubermensch.
3.5.5 Kritiek op Nietzsche
- Koefnoen: wat als iedereen met zichzelf bezig is?
(AVRO, 3.37 minuten)
3.6 Andere 'zorgdeugden'
3.6.1 Integriteit
- Reclamespotjes verzekeringsmaatschappij InShared
- Commercial taart
(0.30 minuten)
- Commercial taart
- Andere Tijden: Jolanda Venema
3.6.2 Moed
- TEDx-lezing El Bachiri
(TEDx, 10.18 minuten) - David van Reybrouck vertelt in De wereld draait door over zijn boek over Mohamed El Bachiri
(10.20 minuten) - Cabaretier Hans Teeuwen over de grenzen van vrijmoedig spreken
- Vrijmoedig spreken of over de grens?
(3.26 minuten) - Hans Teeuwen over Erdogan
(RTL, 4.52 minuten) - Hans Teeuwen in debat met Mohammed Jabri over de vrijheid van meningsuiting naar aanleiding van de moord op Theo van Gogh
(12.07 minuten) - Over joden, Hitler en de holocaust
(4.19 minuten)
- Vrijmoedig spreken of over de grens?
Om een deel van bovenstaand materiaal te kunnen openen heb je de gratis Adobe Reader nodig, die je hier kunt downloaden.