In groep 7 weet ik niet zo goed hoe we kunnen praten over het onderwerp smaken, dus ik wil het een beetje onderzoeken met de kinderen. We beginnen met een snel rondje waarin we iets opnoemen wat je vanochtend in je mond hebt gehad. Veel kinderen noemen thee of tandpasta. Ik besluit nader in te gaan op de smaak van tandpasta. Ik vraag een paar kinderen hoe hun tandpasta heet. Hoe hij eruit ziet, en hoe hij smaakt. Er blijken veel verschillen: bij de een is de tandpasta gestreept, bij de ander blauw, bij een derde groen of roodwitblauw. De smaak is moeilijk te benoemen. Mint, zegt Burak. Maar wat is mint. Hoe smaakt dat. Heet, zegt iemand. Een beetje naar peper, zegt een ander. Vies of lekker? De meesten vinden hun tandpasta vies smaken. Ik zeg dat ik een keer tandpasta had die naar snoepjes smaakte. Er vliegen vingers omhoog van kinderen die het herkennen. Een kind vertelt over Teletubbies-tandpasta die zijn moeder mee naar Turkije had genomen als cadeautje. Het smaakte naar snoepjes. Een ander kent tandpasta die naar kiwi smaakt. Wat is een kiwi? Ook hierop volgt uitleg: het is bruin en van binnen groen met allemaal zwarte pitjes.  Ik ga verder op de smaak ‘heet’ . Wat smaakt nog meer heet? Er komen vingers. Sambal, zegt iemand. Ik vraag uitleg. We praten langdurig over sambal en hete sausjes, en ouders die dat op hun eten doen, vaders die shoarmabroodjes eten met pepersaus, en wat er gebeurt als je het per ongeluk eet: je krijgt tranen en je moet water drinken.

Ik schrijf smaken op het bord die ik tot nu toe gehoord heb: zuur, heet, mint, kiwi, pepermunt, snoepjes. Wie weet nog meer smaken? vraag ik.  Er komen bij: zout, zoet, bitter. Het woord ‘zoet’ komt niet gemakkelijk, ik vraag: ‘Hoe smaakt suiker?’  En dat weet niemand meteen. Kennen ze het woord niet?

Tijdens deze ronde ben ik bezig met een soort verkenning van het onderwerp ‘smaken’  en zoek ik naar manieren waarop we erover kunnen vertellen. Ik vraag steeds naar betekenis van woorden en laat kinderen zoveel mogelijk zelf uitleggen – op die manier blijven ze actief en zoeken naar woorden en beschrijvingen. Ook probeer ik ze door middel van vragen zoveel mogelijk te laten vertellen over een ervaring, niet alleen over de smaak maar ook over waar en wanneer ze het geproefd hebben, hoe het precies voelde in je mond en wat er toen ook nog gebeurde. Als Ilkar zegt dat hij zoute drop heeft geproefd, vraag ik wat voor drop het was. Geld, zegt hij. Ik vraag hoe hij er aan kwam. Albert Heijn, zegt hij. Waar zat het in? In een zwart pakje. Ik vraag verder hoe hij zo’n geld-drop eet. Is het hard? Zacht? Hoe voelt het in je mond? Slik je het meteen door of zuig je erop? Hij vertelt dat het hard is en dat hij het pas doorslikt als het heel klein is geworden. Zo wil ik in de vertelronde al veel voorbeelden van gedetailleerd vertellen, en hoop dat dat straks in de teksten ook terugkomt.

We hebben het nog even over dingen die naar niks smaken (water, ijsblokjes, volgens Ilias: een bepaald soort ijsjes, sneeuw) en dingen die je opeet die eigenlijk niet zijn om op te eten (wat leidt tot verhalen over snoeppapier en dingen die ze hadden ingeslikt toen ze nog klein waren). Ik schrijf bij de lijst op het bord de woorden ‘niks’ en ‘gek’.