In groep 7 pakt Mitchel het zakmes en zegt: 'Mijn vader had een grappige pop gemaakt met een mes.' Meester Arjen herhaalt: 'O, je vader had een pop gemaakt met een mes… vertel eens.' Mitchel vertelt dat hij een stok mee van buiten nam en dat zijn vader een pop maakte. Arjen snapt het nog niet en vraagt door: 'Een stok en een mes, kun je daar een pop van maken?' 'Nee,' zegt Mitchel, 'met plakband.' Arjen vraagt weer door: 'Waarvoor heb je dat mes dan gebruikt?' Mitchel zegt: 'Snap je het nog niet?' 'Nee,' zegt Arjen. En dan vertelt Mitchel preciezer: hij had de zaag eruit gehaald en zo stukjes afgezaagd. Arjen vraagt nog verder door of zijn vader ook nog iets anders met het mes deed. Mitchel vertelt dat hij het bruine velletje van de stok krabde. 'Met de zaag?' vraagt Arjen. 'Nee met het mesje,' zegt Mitchel.

Alle kinderen luisteren met stijgende spanning naar het verhaal, een paar lachen als Mitchel zegt ‘snap je het nog niet’. Aan het eind snapt iedereen precies hoe Mitchels vader die pop had gemaakt. Arjen vraagt op een manier door, die Mitchel uitdaagt om zelf te vertellen. Omdat Arjen precieze details wil weten van een concrete situatie wordt het ook voor de andere kinderen spannend. Zulke processen zijn de parels van de kring.

Ik vraag in groep 5 wie ook aan iets moet denken bij een van de voorwerpen op tafel. Een meisje wijst op het badeendje en zegt dat haar broertje dat ook heeft. Ik vraag wat hij ermee doet. Ze vertelt dat hij in bad speelt. Ik vraag door over hoe dat precies gaat, of zij er dan bij is, wat zij dan doet etcetera, om een beeld te krijgen van de situatie. Ze lijkt een beetje bevreemd dat ik zo precies doorvraag, maar gaande­weg vertelt ze een hoop over haar babybroertje dat in een badje gaat op de grond en hoe ze daar soms bij zit. De volgende ver­teller pakt de schroevendraaier en vertelt dat hij zijn vader helpt met het repareren van de auto. Ook bij hem vraag ik door: 'wat doet je vader dan precies?' 'Waar is dat?' 'Wat doe jij dan?' Geleidelijk komt er een beeld van de vader die op de grond onder de auto ligt en de zoon die steeds gereedschap aangeeft.

Kleuter Abel zegt in het gesprek bij zijn tekening heel snel: 'Dit is mijn boek. Ik legde het in de kast. Toen viel het op de grond.' Juf Maartje schrijft niks op maar begint over dit verhaal vragen te stellen: welk boek, wat deed je precies, hoe viel het, etcetera. Wat duidelijk is, schrijft ze er nu bij. Daardoor ontstaat de volgende tekst: In het tekenboek heb ik een kleurplaat ingekleurd. Toen ik klaar was ging ik het boek terugleggen in de kast. Ik hoorde 'boem'. Ik zag dat het boek er af was gevallen, het lag op de grond. Ik heb het boek opgepakt en teruggelegd. Een veel beeldender tekst. Inderdaad is het de bedoeling van zowel het vertellen in de kring, als het vertellen bij de taaltekening, dat je kinderen een stapje verder helpt bij het verwoorden van een ervaring. Ook de meest taalvaardige kinderen. Dat kan je doen door precies doorvragen op iets kleins. Niet alleen worden de teksten daarvan interessanter, maar ook het taalgebruik van de kinderen wordt rijker. Regelmatig stuit je op vragen naar hoe je iets het beste kunt zeggen, wat goede woorden zijn. Dat activeert kinderen.

In groep 3 doen we tijdens de vertelronde over de keuken een kort rondje om alle kinderen even te activeren tussendoor. Ik vraag op elk kind kort door.

Wat doe jij wel eens in de keuken?

Rijad: Ik doe melk. Wat doe je dan? Schenken.

Akram: Koken. Wat doe je dan? Pannenkoeken bakken. Wat doe je dan met je handen? Ik ga ook schillen. Wat ga je schillen? Aardappels.

Halim: Mijn vader helpen. Wat doe je dan? Cake maken. Wat doe je dan met je handen? Mijn vader helpen. Waar maak je de cake mee? Ei. Wat doe je dan? Ei pakken en breken.

Asmaa: Bakken. Wat doe je met je handen? Roeren.

Joanna: Ei bakken. Wat doe je dan eerst? Ei kapot maken.

Faira: Schillen. Wat schil je? Een mandarijn. Hoe doe je dat? Met mijn handen. Dat heet pellen, pellen doe je met je handen en schillen met een mes.

Souffian mag niks doen in de keuken. Maar pak je wel eens iets in de keuken? Hij vertelt hoe hij op de wasmachine klimt om iets te pakken. Het is een wasmachine waar borden ingaan. Halim: Afwasmachine. Norman: Vaatwasser.