Sluit het venster
Spreekbeurt
Het eerste wat opkomt bij het onderdeel 'spreken' is wellicht de spreekbeurt, waarbij vast niet iedereen positieve associaties heeft. In het verleden – maar ook tegenwoordig nog – werden leerlingen in groep 6 of 7 opeens het bos ingestuurd met de opdracht: Geef een spreekbeurt over een zelfgekozen onderwerp. Het houden van een spreekbeurt is echter een vaardigheid waarvoor instructie gegeven moet worden en die geoefend moet worden. Scholen hebben vaak een leerlijn ontwikkeld voor spreekbeurten en presentaties. Als dat niet het geval is, kan de leerkracht ook zelf in een aantal kleinere stappen de leerlingen voorbereiden op zo'n traditionele spreekbeurt.
De eerste stap is dan dat leerlingen een verhaal kunnen vertellen, bijvoorbeeld bij een foto of een prentenboek. Daarna geven kinderen een eenvoudige presentatie over een zelf gekozen onderwerp. Dat kan ook groepsgewijs, mits daarbinnen iedere leerling een deel voor zijn rekening neemt. Die presentaties zullen in de loop van de jaren steeds complexer worden. De voorbereiding zal meer vergen van de leerling en de presentatie zelf zal uitgebreider, diepgaander en origineler worden. Leerlingen zullen ook steeds meer gebruik gaan maken van audiovisuele middelen, zoals een powerpointpresentatie en filmpjes via het digibord. Onderwijs in mondelinge taalvaardigheid, lees- en schrijfonderwijs zullen elkaar verder steeds meer ondersteunen.
Belangrijk is in alle gevallen dat de leerlingen ondersteund worden bij het voorbereiden en uitvoeren van hun presentatie. Richtlijnen geven leerlingen houvast, en in die richtlijnen staat ook waarop hun presentatie wordt beoordeeld.
Bij een spreekbeurt komen de volgende zaken aan de orde:
zoeken van een onderwerp;
jezelf vragen stellen over wat je al weet en wat je nog meer wilt weten over het onderwerp;
verzamelen van materiaal;
maken van een selectie en het opstellen van een spreekschema;
uitvoeren van de spreekbeurt;
evalueren van de spreekbeurt.
Kinderen kunnen informatie verzamelen via boeken en internet, maar ze kunnen ook een interview afnemen bij iemand die veel weet over het onderwerp. Bij de voorbereiding komen dus verschillende taalvaardigheden aan de orde: spreken, luisteren, lezen en schrijven.
De leerlingen moeten leren hoe zij hun presentatie vorm kunnen geven met concrete voorbeelden, maar ook met gebruikmaking van bijvoorbeeld PowerPoint, Prezi en het digitale schoolbord.
De leerkracht is natuurlijk het rolmodel: hij doet voor en bespreekt het resultaat met de leerlingen. De eerste spreekbeurt in een klas moet die van de leerkracht zijn!