Hoofdstuk 12
Verlenging lestijd
De lestijd kan op verschillende manieren verruimd worden. Hier zijn een paar voorbeelden van verlengde lestijd uitgewerkt.
Schakelklas
Om binnen de gewone schooltijd in de drukke groep 3 ruimte te vinden voor de noodzakelijke extra ondersteuning zetten scholen schakelklassen op. Deze klassen vormen vaak de overgang tussen groep 2 en 3, maar ook tussen andere groepen, bijvoorbeeld groep 7 en 8, kunnen schakelklassen geplaatst worden. Voor deze klassen worden leerlingen geselecteerd die op de voornaamste ontwikkelingsgebieden in de voorgaande klassen vooruitgang boekten, maar in Nederlandse taalvaardigheid toch achterlopen. In zo’n schakelklas wordt veel nadruk gelegd op het vergroten van de taalvaardigheid. Als in de schakelklas tussen groep 2 en 3 de leerlingen daarnaast ook leren lezen en schrijven, hoeven ze niet een heel jaar te verliezen.
Verlengde schooldag
Er zijn scholen die de uitbreiding van de lestijd voor tweedetaalleerders zoeken in de verlengde schooldag. Dit houdt in dat er per dag één tot anderhalf uur lestijd bij komt. Deze extra lestijd wordt voor een groot gedeelte besteed aan NT2-onderwijs (zowel het leren in het Nederlands als het leren van het Nederlands). Anderhalf uur per dag extra lestijd betekent bijna tweeduizend uur extra in acht jaar tijd. Dit geeft met name tweedetaalleerders de kans hun achterstand in Nederlandse taalvaardigheid weg te werken en de gewone lesstof zonder vertraging te verwerven. Vooral voor oudere leerlingen die als nieuwkomers een jaar in de centrale opvang hebben doorgebracht en daarna in de bovenbouw aan het gewone onderwijs gaan deelnemen, geeft een verlengde lestijd de mogelijkheid om hun hiaten in Nederlands weg te werken.
Kopklas
We hebben al gewezen op het feit dat tweedetaalleerders in dezelfde tijd zowel het Nederlands moeten verwerven als de lesstof die ieder ander kind moet leren. Die dubbele taak kan ze op een leerachterstand zetten. In de hoogste groepen zien we dan leerlingen die door een te geringe Nederlandse taalvaardigheid te weinig schoolse kennis hebben verworven. Voor deze kinderen organiseren sommige scholen kopklassen. Dat zijn klassen die na groep 7 of groep 8 ingezet worden voor tweedetaalleerders. Hierin wordt alles gericht op het vergroten van de Nederlandse taalvaardigheid, zodat deze kinderen kunnen doorstromen naar vervolgonderwijs dat aansluit op hun mogelijkheden. Een belangrijke plaats in de lessen van zo’n kopklas wordt ingenomen door het leren beheersen van schriftelijke taal en de taal die bij de zaakvakken gebruikt wordt.